ERP joriy qilish bosqichlari: rahbar suhbatidan birinchi hisobotgacha

Dastur sotib olindi, toʻlov qilindi. Oradan ikki oy oʻtdi: sotuvchilar hali ham daftarga yozadi, ombor mudiri Excelʼni tashlamagan, rahbar esa hisobotni kutib yuribdi. Joriy qilish tugamaydigan loyihaga aylandi va jamoa dasturdan sovib ulgurdi.

Koʻpincha sabab dasturda boʻlmaydi. Boshida hech kim aytmagan boʻladi: ish qaysi bosqichdan boshlanadi, qachon tugaydi va rahbarning oʻzi nima qilishi kerak.

Bu maqola kompaniya rahbari uchun. ERP joriy qilish bosqichlari beshta: rahbar bilan suhbat, maʼlumot yigʻish, maʼlumotni kiritish, xodimlarni oʻqitish va hisobotni topshirish. Har biri boʻyicha koʻramiz: nima boʻladi, sizdan nima kerak va bosqich tugaganini qanday bilasiz.

ERP joriy qilish qancha vaqt oladi

Muddat kompaniya hajmiga va maʼlumot qanchalik tayyorligiga bogʻliq. Bizning amaliyotda oʻrnatish odatda 3–5 kun davom etadi: birinchi kuni tizim sozlanadi va maʼlumot kiritiladi, keyingi kunlari odamlar oʻrgatiladi. Tovar koʻp boʻlsa, mahsulot bazasining oʻzi ikki kungacha vaqt olishi mumkin.

Undan keyin 3–7 kunlik kuzatuv boshlanadi: jamoa oʻzi ishlaydi, savol chiqsa qayta tushuntiriladi. Demak yaxshi tayyorlangan oddiy doʻkonda gap oylar haqida ketmaydi.

Oʻrnatuvchi muddatni aniq aytmasa, bitta savol bering: qaysi bosqich qaysi sanagacha tugaydi? Javobda sanalar boʻlmasa, loyiha choʻzilishiga tayyor turing.

1-bosqich. Rahbar bilan suhbat

Hammasi taxminan 30 daqiqalik suhbatdan boshlanadi. Oʻrnatuvchi biznesingiz qanday ishlashini oʻrganadi: tovar qayerdan keladi, qanday sotiladi, qarz qanday yoziladi, nechta odam va nechta kassa ishlaydi. Oldin boshqa dastur ishlatgan boʻlsangiz, undan nega chiqayotganingizni ham soʻraydi.

Sizdan nima kerak: 30 daqiqa diqqat va ikkita qaror.

— Dasturdan 2–3 ta aniq natija kuting. Masalan: qoldiq farqi kamaysin, mijozlar qarzi bir joyda koʻrinsin, har kuni kechqurun savdo va foydani kassirdan soʻramasdan bilay. “Tartib boʻlsin” degan maqsadni oʻlchab boʻlmaydi.

— Oʻz tomoningizdan bitta masʼul odam tayinlang. Maʼlumot yigʻadi, xodimlarni chaqiradi, savollarga javob beradi. Masʼul boʻlmasa, har bir kichik savol sizga keladi.

Bosqich tugadi, agar maqsadlar, masʼul odam va boshlanish sanasi yozib qoʻyilgan boʻlsa.

2-bosqich. Maʼlumot yigʻish

Eng koʻp choʻziladigan joy shu. Dasturga nima kirsa, hisobotda ham shu chiqadi. Odatda quyidagilar kerak boʻladi:

1. Mahsulotlar roʻyxati: nomi, oʻlchov birligi, sotuv narxi va tannarxi.

2. Ombordagi haqiqiy qoldiq, omborlar boʻyicha.

3. Kassalar va ulardagi pul.

4. Taʼminotchilar roʻyxati.

5. Mijozlar roʻyxati.

6. Xodimlar va har birining vazifasi.

Roʻyxat Excelda boʻlishi yoki faqat daftarda turishi mumkin. Tayyor baza boʻlsa, tizimga yuklanadi.

Excelda qoldiq nega mos kelmasligi haqida alohida yozganmiz. Oʻsha xatolarni yangi tizimga olib oʻtmaslik kerak.

Sizdan nima kerak: toʻgʻri raqamlar. Ikki joyda ayniqsa diqqat qiling.

— Qoldiqni sanab chiqing. Eski fayldagi raqamni koʻchirsangiz, birinchi kundanoq farq bilan boshlaysiz.

— Tannarxni kiriting. Shartli misol: koʻylak 100 000 soʻmga sotiladi, sizga 70 000 soʻmga tushgan. Tannarx koʻrsatilmasa, hisobot foydani toʻgʻri koʻrsata olmaydi, 30 000 soʻmlik haqiqiy foyda esa koʻrinmay qoladi. Tannarx qoʻlda boʻlmagan tovarlarni alohida roʻyxat qilib, buxgalter yoki xarid qiluvchiga bering.

Bosqich tugadi, agar har bir roʻyxatning masʼuli bor va roʻyxatlar oʻrnatuvchiga topshirilgan boʻlsa.

3-bosqich. Maʼlumotni kiritish va tizimni sozlash

Bu ishni oʻrnatuvchi qiladi, lekin tartibni bilish foydali, chunki har qadamda sizdan qaror soʻraladi. Bito ERPʼda tartib odatda shunday:

1. Maʼlumotnomalar: boʻlimlar, lavozimlar, chegirma turlari.

2. Xodimlar va ruxsatlar: kim kassir, kim hisobchi, kim admin.

3. Ombor: nomi, turi, masʼul shaxsi.

4. Kassa: nomi, kassiri, valyutasi va boshlangʻich balansi.

5. Mahsulotlar va ombordagi qoldiq.

6. Taʼminotchilar va mijozlar.

Sizdan nima kerak: uchta qaror. Kim nimani koʻra oladi: masalan, sotuvchi tannarxni koʻrishi kerakmi. Kim qancha chegirma bera oladi. Boshlangʻich kun qaysi: shu sanadan keyingi har bir amal faqat dasturda yuradi.

Kassadagi pulni ham shu kuni sanang. Kassada 12 400 000 soʻm turgan boʻlsa, boshlangʻich balans aynan shu boʻlsin, “taxminan 12 million” emas.

Bosqich tugadi, agar sinov amali toʻgʻri oʻtsa: bitta tovar kirim qilindi, bitta sotuv qilindi, qoldiq va kassa raqami kutilgandek oʻzgardi.

4-bosqich. Xodimlarni oʻqitish

Hammani bitta xonaga yigʻib, butun dasturni koʻrsatishdan foyda kam. Har kimga oʻz ishining ketma-ketligi oʻrgatiladi: sotuvchiga sotuv, omborchiga kirim, kassirga kassa, rahbarga hisobotlar. Avval uchta asosiy jarayon oʻzlashtiriladi: xarid, sotuv va kassa. Qoʻshimcha sozlamalar shundan keyin qoʻshiladi.

Shu bosqichda sotuv uchun kerakli qurilmalar, masalan printerlar ham ulanadi. Keyin kuzatuv keladi: bir necha kun jamoa oʻzi ishlaydi, xato chiqsa qayta koʻrsatiladi.

Xodimlarni hisob dasturiga oʻrgatish haqida alohida maqola bor. Unda xodimlar dasturdan nega qochishi ham yozilgan.

Sizdan nima kerak: ikki narsa, ikkalasini ham faqat rahbar qila oladi.

— Xodimlarni ish vaqtida oʻqishga chiqaring. Tushlikda yoki savdo qizigan paytda oʻrgatilgan odam hech narsa eslab qolmaydi.

— Daftarni yoping. Aniq sana ayting: shu kundan boshlab sotuv faqat dasturda. Daftar ham, dastur ham yonma-yon yursa, ikkovi ham notoʻgʻri boʻladi va jamoa eski odatga qaytadi.

Bosqich tugadi, agar har bir xodim kunlik ishini yordamsiz qila olsa.

5-bosqich. Birinchi hisobot va topshirish

Joriy qilishning maqsadi shu yerda koʻrinadi. Rahbar oʻz biznesi raqamlarini birinchi marta bitta ekranda koʻradi. Bito ERPʼda ikkita hisobotdan boshlang:

— Umumiy savdo: tanlangan sana uchun sotilgan, qaytarilgan, chegirma, daromad va yalpi daromad.

— Pul oqimi: boshlangʻich summa, jami kirim, jami chiqim va yakuniy qoldiq.

Sizdan nima kerak: 20 daqiqa va solishtirish. Pul oqimidagi yakuniy qoldiqni kassadagi haqiqiy pul bilan solishtiring. Bir kunlik savdoni kassirning aytgani bilan solishtiring. Farq chiqsa, sababini shu kuniyoq toping: hozir bu oddiy kiritish xatosi, bir oydan keyin esa uni topib boʻlmaydi.

Keyin dalolatnoma imzolanadi va mijoz qoʻllab-quvvatlash xizmatiga oʻtadi. Imzoni jamoa haqiqatan oʻzi ishlay boshlaganda qoʻying, oldin emas.

Foyda-zarar hisobotini qanday oʻqish kerak: birinchi oy tugagach shu maqoladagi 30 daqiqalik tekshiruvni qiling.

Misol: 800 xil tovarli kiyim doʻkoni

Raqamlar shartli. Doʻkonda 800 xil tovar, 1 ta ombor, 1 ta kassa va 4 ta xodim bor. Rahbar masʼul qilib katta sotuvchini tayinlagan, qoldiq yakshanba kuni sanalgan.

— 1-kun: 30 daqiqalik suhbat, tizim sozlanadi, tayyor roʻyxat kiritila boshlaydi.

— 2-kun: mahsulotlar va qoldiq kiritib boʻlinadi, sinov sotuvi oʻtkaziladi, rahbar chegirma qoidasini aytadi.

— 3–4-kunlar: sotuvchi, kassir va omborchi oʻz ishini oʻrganadi, printer ulanadi, daftar yopiladi.

— Keyingi 3–7 kun: jamoa oʻzi ishlaydi, oʻrnatuvchi kuzatib, xatolarni tuzatib boradi.

— Kuzatuv oxirida: rahbar Umumiy savdo va Pul oqimi hisobotini koʻradi, kassadagi pul bilan solishtiradi va dalolatnomani imzolaydi.

Qoldiq sanalmagan yoki tannarx yigʻilmagan boʻlsa, xuddi shu reja bir necha kunga surilishi mumkin. Shuning uchun 2-bosqichga vaqt ajratish butun loyihani tezlashtiradi.

Joriy qilishni choʻzadigan 4 ta xato

Masʼul odam yoʻq. Rahbar band, oʻrnatuvchi javob kutadi, bir kunlik ish bir haftaga choʻziladi.

Qoldiq sanalmagan. Hisobot birinchi haftadayoq notoʻgʻri chiqadi va odamlar dasturga ishonmay qoladi.

Daftar yopilmagan. Xodim ikki joyga yozishdan charchaydi va osonini tanlaydi.

Hammasi birdan. Birinchi haftada xarid, sotuv va kassa ishlasa yetadi. Qolgan imkoniyatlar shundan keyin oson qoʻshiladi.

Rahbar uchun tekshiruv: 5 ta savol

Oʻrnatuvchi bilan gaplashganda yoki joriy qilish qayerda turganini bilmoqchi boʻlganda shu savollarni bering:

1. Dasturdan qaysi 2–3 natijani kutyapmiz va ular yozilganmi?

2. Bizdan va oʻrnatuvchidan masʼul kim?

3. Qoldiq qaysi sanada sanaladi?

4. Qaysi kundan daftar yopiladi?

5. Birinchi hisobotni qachon koʻraman va uni nima bilan solishtiraman?

Beshta savolning hammasiga sana yoki ism bilan javob bor boʻlsa, joriy qilish yoʻlida ketyapti.

Bitoʻda joriy qilish qanday boʻladi

Bito jamoasi yoki hamkorimiz bu ishni siz bilan birga qiladi: biz oʻrnatamiz, mahsulotlaringizni yuklaymiz va xodimlaringizni oʻrgatamiz. Dalolatnoma imzolanguncha ishni bitta masʼul mutaxassis olib boradi, shuning uchun bir narsani har safar yangi odamga tushuntirishingiz shart emas.

Oʻrnatadigan hamkorni qanday tanlash kerak: hamkor orqali ishlasangiz, shu maqoladagi savollarni ham bering.

CRM va ERP farqi: sizga aynan ERP kerakligiga hali ishonchingiz komil boʻlmasa, shundan boshlang.

Xulosa

ERP joriy qilishning aniq boshi va oxiri bor: suhbat, maʼlumot, kiritish, oʻqitish, hisobot. Rahbardan koʻp vaqt talab qilinmaydi, lekin uning qarorlari kerak: masʼul odam, sanalgan qoldiq, yopilgan daftar va birinchi hisobotni solishtirish. Shu toʻrttasi boʻlsa, ish oylab choʻzilmaydi.

Bito bilan qanday boshlash mumkin

Kompaniyangizda joriy qilish qancha vaqt olishini bilmoqchi boʻlsangiz, Bito jamoasiga yozing. 2500 dan ortiq biznes Bitoʻdan foydalanadi.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer sizning biznesingiz uchun bosqichlar va muddatni aytib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish. Bito ERP tariflari oyiga 290 000 soʻmdan boshlanadi.