Ulgurji savdo hisobi: mijoz bo'yicha narx va qarz

Oy oxiri. Ulgurji savdochi 40 ta doʻkonga mol tarqatadi. Omborda mol yetarli, savdo hajmi oʻtgan oydan koʻp, lekin kassada pul yoʻq. Daftarda esa uzun roʻyxat: kimdir 3 million, kimdir 7 million, bittasi 12 million soʻm qarz. Qaysi qarz qachon paydo boʻlgani, qancha qismi toʻlangani har kim har xil eslaydi.

Koʻp ulgurjichilar foydani narx farqida izlaydi: kim arzonroq olib keldi, kim 1–2% ustamani yaxshiroq ushlab qoldi. Ulgurji savdo dasturi kerakmi degan savol ham odatda shu yerdan boshlanadi. Lekin amalda pul boshqa joyda yoʻqoladi.

Ulgurjida foyda narx farqida emas, qarzni oʻz vaqtida yigʻishda yoʻqoladi. Bu maqolada mijozlarni guruhlarga ajratish, narxni qoidaga bogʻlash va har bir mijozning qarzini kunma-kun koʻrib borishning amaliy tartibini koʻrib chiqamiz.

Nega ulgurjida foyda qarzda yoʻqoladi

Oddiy hisob. Faraz qilaylik, ulgurji ustamangiz 8%. 10 000 000 soʻmlik mol sotsangiz, foydangiz taxminan 800 000 soʻm.

Endi bitta mijoz 10 000 000 soʻmlik qarzni umuman qaytarmadi deylik. Shu yoʻqotishni qoplash uchun 8% ustama bilan 125 000 000 soʻmlik yangi savdo qilishingiz kerak. Bitta yopilmagan qarz bir necha oylik mehnatni yeb qoʻyadi.

Qarz qaytsa ham, kechikkani zarar. 3 oy choʻzilgan 12 000 000 soʻm shu vaqt ichida yangi mol olishga, ishchiga oylik berishga ishlamaydi. Natijada siz mol yetkazib beruvchiga qarzga kirasiz yoki savdoni qisqartirasiz.

Ulgurjidagi asosiy savol: kim qancha qarz, qachondan beri va keyingi molni unga berish kerakmi. Bu savolga 10 soniyada javob bera olmasangiz, pul nazoratdan chiqqan.

1-qadam: mijozlarni guruhlarga ajrating

Hamma mijozga bir xil shart berish eng qimmat yoʻl. Mijozlarni 3–4 guruhga boʻling va har guruhga oʻz qoidasini yozing.

Yirik doimiy mijozlar: har hafta mol oladi, oʻz vaqtida toʻlaydi. Ularga eng yaxshi shart: kichik chegirma va kattaroq qarz chegarasi.

Oʻrta mijozlar: muntazam oladi, lekin toʻlov ba'zan kechikadi. Standart narx, oʻrtacha qarz chegarasi.

Yangi mijozlar: birinchi 2–3 xaridgacha naqd yoki juda kichik qarz. Ishonch keyin quriladi.

Muammoli mijozlar: qarzi uzoq turib qolgan. Eski qarz yopilmaguncha yangi mol faqat naqd pulga.

Har guruh uchun qogʻozga uchta narsani yozing: qanday narx yoki chegirma, eng koʻp qancha qarz (masalan, yirik mijozga 20 000 000 soʻmgacha, yangi mijozga 2 000 000 soʻmgacha) va qarz necha kunda yopilishi kerak. Bu qoida sizning boshingizda emas, hamma koʻradigan joyda tursin.

2-qadam: narxni kayfiyatga emas, qoidaga bogʻlang

Ulgurjida eng koʻp uchraydigan xato: narx har savdoda ogʻzaki kelishiladi. Bugun bitta mijozga 2% tushirib berildi, ertaga sotuvchi boshqasiga ham shunday qildi. Oy oxirida qaysi chegirma qayerga ketgani hech kimda yoʻq.

Tartib oddiy:

1. Mahsulotlarga narx turlarini belgilang: chakana, ulgurji, kerak boʻlsa yirik ulgurji.

2. Har narx turi uchun eng past chegarani qoʻying, sotuvchi undan pastga tushmasin.

3. Doimiy mijozga yoki butun guruhga chegirmani bir marta yozing: foiz yoki summa, doimiy yoki muddatli.

4. Qoʻlda narx oʻzgartirishni faqat rahbar ruxsati bilan qiling.

Chegirmaning foydaga ta'siri: buni qanday hisoblash alohida maqolamizda batafsil koʻrsatilgan. Ulgurjida ustama kichik boʻlgani uchun 2% chegirma foydaning chorak qismini olib ketishi mumkin.

3-qadam: har savdoni qarz bilan birga yozing

Daftarning asosiy muammosi: savdo bir joyda, toʻlov boshqa joyda, qaytarilgan mol esa umuman yozilmaydi. Natijada mijoz bilan solishtirganda raqamlar mos kelmaydi va bahs boshlanadi.

Toʻgʻri tartib: har bir savdo, har bir toʻlov va har bir qaytarish bitta mijoz kartasiga tushadi va balans oʻzi hisoblanadi. Misol:

— Mijozga 1 000 000 soʻmlik mol berildi: balans minus 1 000 000 soʻm, ya'ni u sizdan qarz.

— Mijoz 400 000 soʻm toʻladi: balans minus 600 000 soʻm.

— Mijoz oldindan pul berib qoʻysa, balans musbat boʻladi: bu sizda turgan avansi.

Shunda istalgan paytda mijozga uning oldi-berdisini koʻrsatib, «mana savdolar, mana toʻlovlaringiz» deb gaplasha olasiz. Bahs oʻrniga raqam gapiradi.

4-qadam: haftalik qarz koʻrib chiqish ritmini oʻrnating

Qarz oʻzi yigʻilmaydi. Uni yigʻish uchun har hafta bir xil vaqtda 30 daqiqa ajrating, masalan, dushanba ertalab.

1. Qarzdor mijozlar roʻyxatini qarz summasi boʻyicha tartiblang.

2. Eng katta 10 ta qarzdorni ajrating: odatda qarzning asosiy qismi shularda boʻladi.

3. Har biriga mas'ul odam va qoʻngʻiroq kunini belgilang.

4. Chegaradan oshgan mijozni belgilab qoʻying: eski qarz kamaymaguncha yangi mol yoʻq.

5. Keyingi dushanba roʻyxat qisqarganini tekshiring.

Eng muhim qoida: yangi mol berishdan oldin mijoz balansiga qarang. Mashinaga yuklashdan oldin bir qarash oy oxiridagi koʻp muammoning oldini oladi.

5-qadam: mijozni savdo hajmi va qarzi bilan birga baholang

Eng katta savdo qiladigan mijoz har doim eng foydali mijoz emas. Oyiga 50 000 000 soʻmlik mol olib, doim 30 000 000 soʻm qarzda turadigan mijoz sizning pulingiz hisobidan ishlaydi.

Oyda bir marta har bir mijoz uchun uchta raqamni yonma-yon qoʻying: qancha savdo qildi, qancha mol qaytardi va hozir qancha qarzi bor. Shundan keyin qaror qilasiz: kimga shartni yaxshilash kerak, kimni boshqa guruhga oʻtkazish kerak.

Foyda-zarar hisoboti: butun biznes boʻyicha oylik raqamlarni qanday oʻqish shu maqolada tushuntirilgan.

Ulgurji savdo dasturi: Bitoda bu qanday koʻrinadi

Yuqoridagi tartibni daftarda ham yuritsa boʻladi, lekin 30–40 ta mijozdan keyin bu juda koʻp vaqt oladi. Bito ERP da bu ishlar quyidagicha:

Narx turlari: mahsulotlarga chakana, ulgurji va boshqa narx turlarini yaratasiz, eng past va eng yuqori chegaralarni qoʻyasiz.

Mijoz chegirmasi: aniq mijozga yoki mijozlar guruhiga foiz yoki summa koʻrinishida, doimiy yoki muddatli chegirma beriladi va har savdoda oʻzi qoʻllanadi.

Mijoz kartasi: qarzdorlik, savdolar va toʻlovlar bir joyda. Balans oʻzi hisoblanadi, filial boʻyicha alohida va jami koʻrinishda. Toʻlov tarixi sanasi va usuli bilan saqlanadi.

Oldi-berdi hisoboti: savdo, toʻlov va qaytarishda oʻzi yuritiladi, mijoz bilan solishtirish oson.

Hisobotlar: mijozlar roʻyxati hisobotida har mijozning qarzi va ortiqcha toʻlovi koʻrinadi, mijoz aylanmasi hisoboti davr boshidagi va oxiridagi balansni beradi, mijoz boʻyicha savdo hisobotida savdo, qaytarish va daromad mijozlar kesimida chiqadi.

CRM va ERP farqi: mijozlar bazasi bilan ishlashda ular qayerda farq qilishini shu maqolada oʻqing.

Tekshiruv roʻyxati

— Mijozlar 3–4 guruhga ajratilganmi va har guruhning qoidasi yozilganmi?

— Har guruh uchun qarz chegarasi bormi?

— Narx turlari va eng past narx chegarasi belgilanganmi?

— Chegirmalar yozma qoida boʻyicha beriladimi, ogʻzaki emasmi?

— Har savdo, toʻlov va qaytarish mijoz balansiga tushyaptimi?

— Har hafta qarzdorlar roʻyxati koʻrib chiqiladimi?

— Yangi mol berishdan oldin balans tekshiriladimi?

Xulosa

Ulgurjida 1% narx farqi uchun kurashish oson koʻrinadi, lekin bitta yigʻilmagan qarz bir necha oylik shu farqni yoʻqqa chiqaradi. Mijozlarni guruhlarga ajrating, narxni qoidaga bogʻlang, har savdoni balansga yozing va har hafta qarzni koʻrib chiqing. Shunda foyda qogʻozda emas, kassada qoladi.

Bito ERP 2500 dan ortiq biznesda ombor, savdo va moliya hisobini yuritadi. Mijozlaringiz va qarz tartibingizni koʻrib chiqib, ulgurji savdongizga mos sozlamani birga tuzamiz.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer ulgurji savdongizga mos sozlamani koʻrsatib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish. Bito ERP tariflari oyiga 290 000 soʻmdan boshlanadi.