Chegirma va foyda: 10% chegirma foydaning qanchasini oladi

blog30-okt, 2026

Chegirma savdoni oshirishning eng tez yoʻli koʻrinadi. Lekin koʻp doʻkon egalarichegirma va foydaoʻrtasidagi bogʻliqlikni hisoblamaydi. Natijada savdo oʻsadi, oy oxirida esa foyda kamayadi. Bu maqolada chegirma foydaning qancha qismini olishini oddiy misolda hisoblaymiz va uni nazorat qilish tartibini beramiz.

10% chegirma — bu 10% foyda emas

Misol. Tovar kelish narxi 80 000 soʻm, sotish narxi 100 000 soʻm. Har sotuvdan foyda 20 000 soʻm.

Siz 10% chegirma qildingiz: tovar endi 90 000 soʻmga sotiladi. Kelish narxi oʻzgarmadi — 80 000 soʻm. Foyda 10 000 soʻm boʻldi.

10% chegirma foydaning yarmini oldi.

Shu foydani saqlab qolish uchun endi bu tovarni ikki barobar koʻp sotish kerak. Chegirma qilishdan oldin oʻzingizga savol bering: savdo haqiqatan ikki barobar oshadimi?

Ustama qancha kichik boʻlsa, chegirma shuncha qimmat

Ustama 20% boʻlgan tovarda 10% chegirma foydaning yarmini oladi. Ustama 50% boʻlgan tovarda esa — uchdan bir qismini. Oziq-ovqat kabi ustamasi kichik tovarlarda chegirma ayniqsa xavfli.

Oddiy qoida: chegirmadan keyin bir sotuvdan qolgan foydani hisoblang va uni oldingi foydaga boʻling. Masalan, 10 000 / 20 000 = 0,5. Demak, oldingi foydani saqlash uchun savdo 1 / 0,5 = 2 barobar oshishi kerak.

Chegirma qachon oʻzini oqlaydi

Chegirma har doim yomon emas. U quyidagi holatlarda foydali:

— Tovar qotib yotibdi va pul kerak. Bu holda chegirma tovarni tashlab yuborish yoki yana bir yil saqlashdan yaxshiroq.

— Muddati yaqinlashgan tovar. Uni 30% chegirma bilan sotish toʻliq yoʻqotishdan yaxshiroq.

— Chegirma yangi mijozni olib keladi va u keyin toʻliq narxda xarid qiladi. Lekin buni oʻlchash kerak, taxmin qilish emas.

Chegirma foydasiz boʻladigan holat: "hamma qilyapti" deb doimiy chegirma berish. Bunda mijoz chegirmaga oʻrganadi va toʻliq narxda sotib olmay qoʻyadi.

Chegirmani nazorat qilishning 4 qadami

1. Chegirma qilish huquqini cheklang. Kassir oʻzi istagan chegirmani bera olmasin. Kim qancha chegirma bera olishini yozib qoʻying.

2. Har chegirmani yozing. Oy oxirida jami qancha chegirma berilganini bilishingiz kerak. Masalan, oylik savdo 100 mln soʻm, chegirma 4 mln soʻm boʻlsa, bu sof foydaning katta qismi boʻlishi mumkin.

3. Chegirmani maqsad bilan bogʻlang. Har aksiya oldidan yozing: qaysi tovar, qancha muddat, qancha savdo kutilyapti. Aksiyadan keyin natijani solishtiring.

4. Oylik hisobotda chegirmani alohida qatorda koʻring. Faqat "savdo summasi"ga qarash yetarli emas: chegirmasiz savdo, chegirma va sof savdo alohida koʻrinishi kerak.

Nasiya va chegirma birga kelganda

Baʼzi doʻkonlar naqd toʻlagan mijozga chegirma, nasiyaga olganga toʻliq narx qoʻyadi. Bu mantiqiy, lekin ikkala holatni ham yozish kerak, aks holda oy oxirida qaysi savdo qancha foyda bergani nomaʼlum boʻladi. Nasiyani nazorat qilish haqidabu maqoladabatafsil yozganmiz.

Bitoʼda qanday koʻrinadi

Bitoʻning Moliya hisobotida sotilgan miqdor, savdo summasi, chegirma va soliq alohida ustunlarda koʻrsatiladi. Shuning uchun oy oxirida qancha chegirma berilganini va u savdoga nisbatan qancha ekanini hisobotdan koʻrish mumkin, kassa cheklarini qoʻlda yigʻish shart emas.

Agar hozir hisobni Excelʼda yuritayotgan boʻlsangiz,Excel va dastur farqi haqidagi maqolamizqachon oʻtish vaqti kelganini aniqlashga yordam beradi.

Xulosa

Chegirma foydaning foizi emas, ancha katta qismini oladi: 20% ustamali tovarda 10% chegirma foydaning yarmini yeydi. Chegirma qilishdan oldin qancha savdo kerakligini hisoblang, chegirma huquqini cheklang va har oyda jami chegirmani alohida qatorda koʻring.

Bito bilan qanday boshlash mumkin

Savdo, chegirma va foydani bitta hisobotda koʻrmoqchi boʻlsangiz, Bito jamoasiga yozing.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer biznesingizga mos sozlamani koʻrsatib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish. Bito ERP tariflari oyiga 290 000 soʻmdan boshlanadi.

Startup Base
Startup Garage
Spot.uz
Uzdaily
Daryo.uz
The Times of Central Asia

Bito ERP orqali 2500+ mijozlar biznesini avtomatlashtirib, daromadini oshirishdi

Biz allaqachon qoʻshni Qozogʻiston, Tojikiston davlatlarida faoliyatni yoʻlga qoʻyib, biznesni avtomatlashtirishga yordam berib kelmoqdamiz

Bito ERP ni hoziroq sinab koʻring

12 oylik obuna oling + 3 oy bonus

Bito uchun 12 oylik obuna oling va 3 oylik obuna sizga bonus sifatida qoʻshib beriladi

Bonusni olish

Bepul konsultatsiyaga yozilish

Pastdagi formani toʻldiring va biz sizga aloqaga chiqamiz

Sayt reCAPTCHA bilan himoyalangan. Google’ning Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari amal qiladi.