Kiyim doʻkoni uchun hisob: oʻlcham va rang boʻyicha qoldiq

Kiyim doʻkoni egasi ombor hisobotini ochadi: "Klassik koʻylak — 40 dona". Raqam yaxshi koʻrinadi, buyurtma berishga shoshilmaydi. Ertasi kuni esa uchta mijoz ketma-ket M oʻlchamni soʻraydi va hech biriga topib berolmaydi. Chunki 40 donaning 22 tasi XL va XXL, M esa bir hafta oldin tugagan.

Bu kiyim doʻkoni hisobidagi eng koʻp uchraydigan xato: tovar model boʻyicha hisoblanadi, lekin mijoz modelni emas, oʻz oʻlchami va rangini sotib oladi. Umumiy raqam qoldiq bor deydi, aslida esa savdo yoʻqolyapti.

Bu maqolada har bir rang va oʻlchamni alohida variant qilib yuritishni, SKU ochishni va qoldiqni shunday kuzatishni koʻrib chiqamiz: qaysi oʻlcham tugayotganini u tugamasdan oldin bilasiz.

"Umumiy 40 dona" qancha savdoni yashiradi

Oddiy misol. Bitta koʻylak modeli 5 ta oʻlcham (S, M, L, XL, XXL) va 3 ta rangda keladi. Demak, bu bitta tovar emas, 15 ta alohida tovar. Ombordagi holat taxminan shunday boʻlishi mumkin:

— S: 6 dona

— M: 0 dona

— L: 12 dona

— XL: 13 dona

— XXL: 9 dona

Jami 40 dona. Lekin eng koʻp sotiladigan oʻlcham yoʻq. Agar koʻylak narxi 180 000 soʻm boʻlsa va kuniga oʻrtacha 3 ta mijoz M soʻrab qaytib ketsa, bu kuniga 540 000 soʻm, bir haftada 3,7 mln soʻm yoʻqotilgan savdo. Hisobotda esa bu hech qayerda koʻrinmaydi: tovar "bor".

Ikkinchi tomoni ham bor: XL va XXL ortiqcha toʻplanadi, mavsum oxirida chegirma bilan sotiladi yoki omborda qoladi. Bu ortiqcha qoldiqni qanday kamaytirish mumkin, alohida yozganmiz.

👉 Mavsumiy tovar qoldigʻini qanday kamaytirish

1. Har bir rang va oʻlchamni alohida variant qiling

Asosiy qoida: mahsulot kartochkasi bitta, variantlar esa alohida. "Klassik koʻylak" asosiy mahsulot boʻladi, "Klassik koʻylak / oq / M" va "Klassik koʻylak / koʻk / L" esa uning variantlari. Har bir variantning oʻz qoldigʻi, oʻz narxi va oʻz harakati boʻladi.

Variantlarni ochishdan oldin oʻzingiz uchun quyidagilarni hal qiling:

— Qaysi belgilar variant hosil qiladi. Kiyimda odatda ikkita: oʻlcham va rang. Baʼzi tovarlarda uchinchisi ham boʻladi, masalan boʻy uzunligi.

— Oʻlchamlar qanday yoziladi. Bitta tizim tanlang: S/M/L yoki 44/46/48. Bir modelda "M", boshqasida "46" deb yozilsa, hisobot chalkashadi.

— Ranglar roʻyxati. "Koʻk", "toʻq koʻk" va "sinyi" bitta rang boʻlsa, bitta nom qoldiring. Har xil yozilgan rang uchta alohida qoldiq boʻlib qoladi.

2. SKU ni bir xil tartibda oching

SKU — har bir variantning ichki kodi. U mahsulot nomidan qisqa va aniq boʻlishi kerak, shunda kassada, omborda va hisobotda bir xil oʻqiladi. Oddiy tartib: model kodi, rang kodi, oʻlcham.

Masalan: KK-OQ-M (klassik koʻylak, oq, M), KK-KOK-L (klassik koʻylak, koʻk, L). Qoidalar:

— Bitta variant uchun bitta SKU. Bir xil tovarga ikki kod berilsa, qoldiq ikkiga boʻlinib ketadi.

— Rang va oʻlcham kodlarini oldindan yozib qoʻying va hamma xodim shu roʻyxatdan foydalansin.

— Yangi partiya kelganda yangi SKU ochmang, agar model, rang va oʻlcham oʻsha boʻlsa. Faqat qoldiqni koʻpaytiring.

3. Tovarni qabul qilishda oʻlcham boʻyicha sanang

Koʻp doʻkonlarda yetkazib beruvchidan "koʻylak, 60 dona" deb qabul qilinadi, keyin javonda oʻlchamlarga ajratiladi. Shu yerda xato boshlanadi: hisobga 60 dona yoziladi, lekin qaysi oʻlchamdan nechta kelgani yozilmaydi.

Toʻgʻri tartib: qabulda har bir variantni alohida sanang va yozing. Yuk xatida oʻlcham boʻyicha taqsimot boʻlmasa, yetkazib beruvchidan uni soʻrang. Bu 10–15 daqiqa qoʻshimcha vaqt oladi, lekin keyingi butun oy hisobot toʻgʻri boʻladi.

4. Har bir variant uchun minimal qoldiq qoʻying

Barcha oʻlchamlar bir xil sotilmaydi. Odatda oʻrtadagi oʻlchamlar (M, L yoki 46–50) eng tez ketadi, chetdagilari sekinroq. Shuning uchun minimal qoldiq ham har bir oʻlcham uchun alohida boʻlishi kerak.

Hisoblash oddiy: variantning oʻrtacha kunlik savdosini yetkazib beruvchidan tovar kelish kunlariga koʻpaytiring va ozgina zaxira qoʻshing. Masalan, M oʻlcham kuniga 2 dona sotilsa va tovar 7 kunda kelsa, minimal qoldiq kamida 14 dona boʻladi. XXL kuniga 0,5 dona sotilsa, unga 4–5 dona yetadi. Bu hisob haqida batafsil maqolamiz bor.

👉 Minimal qoldiq va buyurtma vaqtini hisoblash

5. Buyurtmani model emas, variant boʻyicha bering

"Koʻylakdan yana 40 ta olib keling" degan buyurtma eski xatoni takrorlaydi: yana hamma oʻlchamdan teng keladi, tez ketadigani yana tugaydi. Buyurtma roʻyxati variant boʻyicha boʻlsin:

— Qaysi variant minimal qoldiqdan pastga tushgan.

— Oxirgi 30 kunda har bir variantdan nechta sotilgan.

— Qaysi variantlar 60 kundan beri harakatsiz turibdi: ularni buyurtma qilmang, aksincha chegirmaga qoʻyishni oʻylang.

Chegirmaga qoʻyishdan oldin u foydaga qanday taʼsir qilishini hisoblab koʻring.

👉 Chegirma foydaga qanday taʼsir qiladi

6. Inventarizatsiyani ham variant boʻyicha oʻtkazing

Sanashda "koʻylak — 38 dona, hisobda 40" deb yozish yetarli emas. Qaysi oʻlcham yoki rangda farq chiqqanini bilmasangiz, sababini topolmaysiz. Koʻpincha farq yetishmovchilik emas, chalkashlik boʻladi: kassir L ni M deb sotgan, natijada biri ortiqcha, ikkinchisi kam chiqadi. Inventarizatsiyani qanday tartibda oʻtkazish haqida alohida yozganmiz.

👉 Doʻkonda inventarizatsiya: 7 qadam

7. Qaytarish va almashtirishni variant bilan yozing

Kiyimda almashtirish tez-tez boʻladi: mijoz M olib ketadi, ertasi kuni L ga almashtiradi. Agar bu faqat "almashtirildi" deb yozilsa yoki umuman yozilmasa, M qoldigʻi kam, L qoldigʻi esa ortiqcha koʻrinadi. Haqiqatda esa aksincha boʻladi.

Qoida: almashtirish ikki harakat sifatida yoziladi. Qaytarilgan variant qoldiqqa qaytadi, berilgan variant esa sotuv sifatida chiqadi. Qaytarilgan tovar javonga qoʻyishdan oldin tekshiriladi: yorligʻi, holati, oʻlchami toʻgʻrimi. Nuqsonli tovarni alohida yozing, uni sotiladigan qoldiq bilan aralashtirmang.

Haftalik 10 daqiqalik tekshiruv

Har dushanba ertalab doʻkon egasi yoki katta sotuvchi quyidagi uchta roʻyxatni koʻrib chiqsin:

1. Tugagan yoki minimal qoldiqdan pastga tushgan variantlar: ular shu hafta buyurtma roʻyxatiga kiradi.

2. Oxirgi 30 kunda eng koʻp sotilgan 10 ta variant: ular hech qachon nolga tushmasligi kerak.

3. 60 kundan beri sotilmagan variantlar: ularni oldinga qoʻyish, toʻplamga qoʻshish yoki chegirma qilish haqida qaror qilinadi.

Bu tekshiruv koʻp vaqt olmaydi, lekin mijoz "oʻlchamim yoʻqmi?" deb qaytib ketadigan holatlarni sezilarli kamaytiradi.

Koʻp uchraydigan xatolar

— Variantlar mahsulot nomiga yozib yuboriladi ("Koʻylak oq M", "koʻylak M oq", "Koʻylak-oq-m") va har biri alohida tovar boʻlib qoladi.

— Kassada xodim kerakli variantni emas, birinchi chiqqanini tanlaydi.

— Qaytarilgan tovar boshqa oʻlcham sifatida qabul qilinadi.

— Buyurtma faqat "jami qancha qoldi" raqamiga qarab beriladi.

Bitoʻda bu qanday koʻrinadi

Bitoʻda mahsulotni variant mahsulot sifatida yuritish mumkin. Sozlamalarda variant mahsulot funksiyasi yoqiladi, atributlarda esa "Rang" va "Razmer" qiymatlari (masalan, oq, koʻk; S, M, L) kiritiladi. Mahsulot yaratishda variant turlari va qiymatlari tanlanadi, tizim har bir variant uchun alohida mahsulot hosil qiladi.

Har bir variantning oʻz SKU si, narxi va qoldigʻi boʻladi. SKU ni oʻzingiz kiritishingiz yoki tizimga generatsiya qildirishingiz mumkin. Sotuvda kerakli variant tanlanadi, shuning uchun "Klassik koʻylak / oq / M" sotilsa, aynan uning qoldigʻi kamayadi.

Qoldiqni nazorat qilish uchun mahsulotda maksimal miqdor hamda ogohlantirish darajalari (sariq va qizil chiziq) sozlanadi. Ombor hisobotlarida maʼlum sana holatidagi qoldiqni, filiallar kesimidagi qoldiqni va qoldiq hamda oʻrtacha kunlik savdo asosida tavsiya etilgan tovar miqdorini koʻrish mumkin. Mahsulotlar va ularning qoldigʻini Excelʼdan yuklash ham mumkin, shuning uchun mavjud roʻyxatingizni qaytadan qoʻlda kiritish shart emas.

Xulosa

Kiyim doʻkonida "jami qancha bor" degan savol yetarli emas. Toʻgʻri savol: "qaysi oʻlcham va qaysi rangdan qancha bor". Har bir variantni alohida yuriting, SKU ni bir xil tartibda oching, qabulda va inventarizatsiyada oʻlcham boʻyicha sanang, minimal qoldiq va buyurtmani variant boʻyicha bering. Bir oy shunday ishlang va oy oxirida tugab qolgan oʻlchamlar sababli qaytib ketgan mijozlar sonini oldingi oy bilan solishtiring.

Bito bilan qanday boshlash mumkin

Kiyim doʻkoningizda variantlar va qoldiqni qanday sozlash mumkinligini koʻrmoqchi boʻlsangiz, Bito jamoasiga yozing. 2500 dan ortiq biznes Bitoʻdan foydalanadi.

👉 Oyoq kiyim doʻkonlari uchun Bito. Kiyim va poyabzal savdosi uchun yechimlar.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer biznesingizga mos sozlamani koʻrsatib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish. Bito ERP tariflari oyiga 290 000 soʻmdan boshlanadi.