Minimal qoldiq: tovar tugashidan oldin buyurtma berish tartibi

Doʻkonda ikki xil muammo bor va ikkalasi ham pul oladi. Birinchisi: kerakli tovar tugab qoladi, mijoz boshqa doʻkonga ketadi. Ikkinchisi: kam sotiladigan tovar omborda oylab yotadi va pul unda qotib qoladi. Ikkalasining yechimi bitta: har tovar uchunminimal qoldiqva buyurtma vaqtini belgilash.
Bu maqolada minimal qoldiqni qanday hisoblash, qaysi tovarlardan boshlash va buyurtma tartibini qanday yuritishni koʻrib chiqamiz. Misollar xoʻjalik mollari va qurilish doʻkonidan, lekin tartib boshqa savdoga ham mos.
Minimal qoldiq nima
Minimal qoldiq — tovar shu miqdorga tushganda buyurtma berish kerak boʻlgan chegara. U yangi partiya kelguncha tovar tugab qolmasligini taʼminlaydi.
Oddiy formula:
Minimal qoldiq = oʻrtacha kunlik savdo × yetkazib berish muddati (kun) + zaxira
Masalan, doʻkoningiz kuniga oʻrtacha 8 qop sement sotadi. Yetkazib beruvchi buyurtmadan keyin 3 kunda olib keladi. Zaxira sifatida 2 kunlik savdoni qoʻshamiz. Minimal qoldiq: 8 × 3 + 8 × 2 = 40 qop. Omborda 40 qop qolganda buyurtma beriladi.
1. Oʻrtacha savdoni bilib oling
Formulaning birinchi qismi — oʻrtacha kunlik savdo. Uni oxirgi 4 hafta savdosi boʻyicha hisoblang: 4 haftada sotilgan miqdorni 28 ga boʻling. Bitta haftaga qarash xato beradi, chunki bayram yoki ob-havo savdoni oʻzgartiradi.
Mavsumiy tovarlarda oʻtgan yilning shu davriga ham qarang: masalan, qurilish mollari bahor va yozda koʻproq sotiladi.
2. Yetkazib berish muddatini yozing
Har yetkazib beruvchi boʻyicha buyurtmadan tovar kelgunicha necha kun oʻtishini yozing. Vaʼda qilingan muddatni emas, haqiqiy muddatni yozing: oxirgi bir necha buyurtma qancha vaqtda kelganini qarang.
3. Zaxirani tovar ahamiyatiga qarab belgilang
Hamma tovarga bir xil zaxira kerak emas. Tovarlarni uch guruhga boʻling:
1. Asosiy tovarlar — tugab qolsa, mijoz ketadi. Zaxira 2–3 kunlik savdo.
2. Oʻrtacha tovarlar — zaxira 1 kunlik savdo.
3. Kam sotiladigan tovarlar — zaxirasiz, faqat buyurtma bilan.
Shunda pul asosiy tovarlarda ishlaydi, kam sotiladigan tovarda esa qotmaydi.
4. Maksimal qoldiqni ham belgilang
Minimal qoldiq tovar tugashidan saqlaydi, maksimal qoldiq esa ortiqcha buyurtmadan. Maksimal qoldiq — omborda boʻlishi mumkin boʻlgan eng koʻp miqdor. Odatda u minimal qoldiq va bir buyurtma hajmining yigʻindisi.
Sement misolida: minimal qoldiq 40 qop, odatiy buyurtma 60 qop boʻlsa, maksimal qoldiq 100 qop. Agar omborda 150 qop tursa, demak ortiqcha buyurtma qilingan va 50 qopning puli qotib turibdi. Bir qop 60 000 soʻm boʻlsa, bu 3 mln soʻm.
5. Haftalik buyurtma roʻyxatini yuriting
Har hafta belgilangan kunda minimal qoldiqqa yetgan yoki undan pastga tushgan tovarlar roʻyxatini tuzing. Shu roʻyxat asosida buyurtma bering. Bu ishni bir odamga topshiring.
Daftarda bu tartibni 50–100 ta tovar uchun yuritish mumkin. Tovar soni yuzlab boʻlsa, qoʻlda kuzatish qiyinlashadi va xato koʻpayadi. Excelʼdan dasturga qachon oʻtish kerakliginibu maqoladakoʻrib chiqqanmiz.
Koʻp uchraydigan xatolar
— Minimal qoldiq bir marta belgilanadi va hech qachon yangilanmaydi. Savdo oʻzgarsa, u ham oʻzgarishi kerak: har chorakda qayta koʻring.
— Hisobdagi qoldiq haqiqatga mos emas. Minimal qoldiq faqat toʻgʻri qoldiq bilan ishlaydi, shuning uchun muntazaminventarizatsiyaqiling.
— Hamma tovarga bir xil qoida qoʻllanadi.
Bitoʼda qanday koʻrinadi
Bitoʻda har bir tovar sozlamalarida maksimal miqdor, normativ kun va qoldiq ogohlantirishi belgilanadi. Ogohlantirish ikki darajali: sariq chiziq va qizil chiziq. Ular qoldiq qachon eʼtibor talab qilishini koʻrsatadi, shuning uchun qaysi tovarga buyurtma berish vaqti kelganini qoʻlda sanamasdan koʻrish mumkin.
Xulosa
Minimal qoldiq tovar tugab qolishidan, maksimal qoldiq ortiqcha buyurtmadan saqlaydi. Asosiy tovarlardan boshlang: oʻrtacha savdoni, yetkazib berish muddatini va zaxirani hisoblang, keyin haftalik buyurtma roʻyxatini yuriting. Bir oydan keyin tugab qolgan va ortiqcha qolgan tovarlar sonini avvalgi oy bilan solishtiring.
Bito bilan qanday boshlash mumkin
Tovarlaringiz uchun qoldiq ogohlantirishlarini qanday sozlash mumkinligini koʻrmoqchi boʻlsangiz, Bito jamoasiga yozing.
👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer biznesingizga mos sozlamani koʻrsatib beradi.
👉 Tariflar va narxlarni koʻrish. Bito ERP tariflari oyiga 290 000 soʻmdan boshlanadi.
















