Distributsiya hisobi: agentlar savdosi va mijoz qarzini nazorat qilish

blog20-noy, 2026

Oy oxiri. Distributor egasi hisobotni ochadi: oy davomida agentlar 480 000 000 soʻmlik tovar sotgan. Kassaga va hisob raqamga esa 350 000 000 soʻm tushgan. Qolgan 130 000 000 soʻm doʻkonlarda qarz boʻlib turibdi.

Savol oddiy: bu qarzni qaysi agent yigʻdi? Savdoda birinchi oʻrinda turgan agentmi yoki eng kam sotgan agentmi? Javobni bilish uchun egasi daftarlarni, agentlarning yozuvlarini va Telegramdagi xabarlarni bir hafta titkilaydi. Bu orada qarzlar yana bir oyga eskiradi.

Distributsiya hisobi faqat «kim qancha sotdi» degan savol emas. Agent tovarni doʻkonga olib boradi, lekin pulni olib kelmasa, uning savdosi sizga foyda emas, qarz olib keladi. Bu maqolada agentlar savdosi va mijoz qarzini oy oxirida emas, har hafta nazorat qilish tartibini koʻrib chiqamiz: qaysi koʻrsatkichlarga qarash, haftalik koʻrikni qanday oʻtkazish va qaysi belgilar xavfni oldindan koʻrsatishini.

Nega oy oxiridagi hisobot kech qoladi

Ulgurji savdoda qarz har kuni yozilib boradi. Agent dushanba kuni doʻkonga 5 000 000 soʻmlik tovar qoldiradi, «juma kuni pulini olaman» deydi. Juma kuni doʻkon 2 000 000 soʻm beradi, qolganini «keyingi safar» deydi. Keyingi safar yana yangi yuk tushadi.

Oy oxirida bu doʻkonning qarzi 15 000 000 soʻmga yetgan boʻlishi mumkin. Agar buni toʻrtinchi haftada bilsangiz, qarz uch hafta oldin boshlangan muammoning natijasi. Uni yigʻish ham qiyinroq: doʻkon allaqachon boshqa taʼminotchiga oʻtgan yoki agentning oʻzi ishdan ketgan boʻlishi mumkin.

Haftalik nazorat shu uch haftani qisqartiradi. Muammo kichik boʻlganda koʻrasiz va agent bilan oʻsha haftaning oʻzida gaplashasiz.

Agentni baholash: 6 ta koʻrsatkich

Agentni faqat savdo summasi bilan baholash eng koʻp uchraydigan xato. Quyidagi oltita koʻrsatkichni birga qarang:

1. Savdo: agent orqali sotilgan tovar summasi.

2. Qaytarilgan tovar: agentning mijozlari qaytargan tovar summasi va miqdori.

3. Chegirma: agent savdoda bergan chegirmalar summasi.

4. Sof daromad: savdodan qaytarish va chegirma ayirilgandan keyin qolgan summa.

5. Yigʻilgan pul: hafta davomida agentning mijozlaridan kelib tushgan toʻlovlar.

6. Mijozlar qarzining oʻzgarishi: hafta boshida agent mijozlarining qarzi qancha edi, hafta oxirida qancha boʻldi.

Birinchi toʻrttasi agentning qancha sotganini koʻrsatadi. Oxirgi ikkitasi esa savdo pulga aylanyaptimi yoki yoʻqmi, shuni koʻrsatadi.

Bitta hafta misolida

Ikki agentni solishtiramiz. Ikkalasi ham bir xil hududda ishlaydi.

— Birinchi agent: hafta davomida 80 000 000 soʻmlik savdo qildi, mijozlaridan 76 000 000 soʻm yigʻdi. Uning mijozlarining qarzi 4 000 000 soʻmga oshdi.

— Ikkinchi agent: 110 000 000 soʻmlik savdo qildi, lekin 62 000 000 soʻm yigʻdi. Uning mijozlarining qarzi bir haftada 48 000 000 soʻmga oshdi.

Savdo jadvalida ikkinchi agent birinchi oʻrinda turadi va oy oxirida bonusni ham u oladi. Aslida esa u bir haftada sizning 48 000 000 soʻm aylanma pulingizni doʻkonlarga qarzga tarqatdi. Shu surʼat bir oy davom etsa, qarz 190 000 000 soʻmdan oshadi.

Bu ikkinchi agent yomon degani emas. Ehtimol u yangi doʻkonlar ochgan va ularga birinchi yukni nasiyaga bergan. Lekin buni egasi oy oxirida emas, shu hafta bilishi va «yangi mijozga limit qancha?» degan savolni shu hafta berishi kerak.

Haftalik nazorat tartibi: 5 qadam

1. Har bir mijozni bitta agentga biriktiring. Bitta doʻkonga ikki agent borsa, qarz kimning zimmasida ekani aniq boʻlmaydi. Mijoz kimniki boʻlsa, uning qarzi ham oʻsha agentning koʻrsatkichi.

2. Har bir buyurtma va toʻlovni agent nomi bilan yozing. Agent doʻkondan pul olsa, u «choʻntakda» emas, hisobda shu kuni koʻrinishi kerak. Pul olib kelinmaguncha u doʻkonning qarzi boʻlib turaveradi va bu bahslarni kamaytiradi.

3. Har bir mijozga qarz limiti va muddat qoʻying. Masalan, yangi doʻkonga 3 000 000 soʻm limit va 7 kun muddat. Doʻkon oʻz vaqtida toʻlasa, limit bosqichma-bosqich oshadi. Limitdan oshgan yukni agent oʻzi emas, egasi yoki savdo rahbari tasdiqlaydi.

4. Har dushanba 30 daqiqalik koʻrik oʻtkazing. Agentlar roʻyxatini oching va har biri boʻyicha uchta raqamga qarang: savdo, yigʻilgan pul va mijozlar qarzining oʻzgarishi. Qarzi eng koʻp oshgan uchta agent bilan shu kuni gaplashing: qaysi doʻkonlar, qachon toʻlaydi, kim yigʻadi.

5. Bonusni yigʻilgan pulga bogʻlang. Agent bonusni savdo uchun emas, kelib tushgan pul uchun olsa, u nasiyani oʻzi ehtiyot qilib bera boshlaydi. Savdo summasini rejada qoldiring, lekin toʻlovni toʻliq faqat yigʻilgan puldan hisoblang.

Xavfni oldindan koʻrsatadigan 4 belgi

— Qaytarish ulushi oʻsyapti. Agentning mijozlari tovarni tez-tez qaytarsa, u doʻkonga kerakdan ortiq yuk qoldirayotgan boʻlishi mumkin. Bunday tovar keyin qarz yoki qaytarishga aylanadi.

— Chegirma koʻpaygan. Agent savdoni chegirma bilan «sotib olayotgan» boʻlsa, savdo summasi oʻsadi, sof daromad esa tushadi.

— Yangi mijozlar koʻp, toʻlov yoʻq. Yangi doʻkonlar yaxshi, lekin birinchi ikki hafta ichida toʻlov kelmasa, ularni kuzatuvga oling.

— Bitta doʻkonning qarzi har hafta oʻsyapti. Doʻkon har safar yangi yuk olib, eski qarzni yopmasa, bu yangi yukni toʻxtatish vaqti.

Sotuvchilarni baholash: 5 ta koʻrsatkich. Agentlar ham xuddi shu mantiqda baholanadi: summa emas, foyda. Mijozga qarz limitini qanday qoʻyish haqida esa bu maqolada yozganmiz:

Mijozlar bazasi: qarz limiti va cashback.

Bitoda bu qanday koʻrinadi

Bito ERP 2500 dan ortiq biznesda ombor, savdo va moliya hisobini yuritadi. Distributsiya uchun kerakli koʻrsatkichlar quyidagi joylarda koʻrinadi.

— Vositachi hisoboti. Har bir agent yoki sotuvchi boʻyicha savdo, qaytarilgan tovar, chegirma, daromad, savdolar soni, sotilgan va qaytarilgan miqdor, oʻrtacha kunlik savdo va yangi mijozlar soni bitta jadvalda.

— Mijoz oynasi. CRM boʻlimida mijozni ochsangiz, uning qarzdorligi, savdolari va toʻlovlari koʻrinadi. Oldi-berdi hisobotida har bir operatsiya boʻyicha sotuv, toʻlov va qolgan balans yoziladi.

— Mijoz aylanmasi hisoboti. Tanlangan davr boshidagi balans, kirim, chiqim va davr oxiridagi balans. Haftalik koʻrikda qaysi mijozlarning qarzi oshganini shu yerdan topasiz.

— Distributsiya boʻlimi. Tashrif rejasi har bir agentga biriktirilgan mijozlarni va tashrif holatini koʻrsatadi. Hisobotlarda rejalashtirilgan va amalga oshirilgan tashriflar, GPS orqali tasdiqlangan tashriflar, foto hisobotlar, buyurtmalar soni va jami summa bor. Agentlar joylashuvi esa xaritada koʻrinadi.

Shunda dushanba kungi koʻrik daftar va xabarlar orqali emas, tayyor hisobotlar orqali oʻtadi.

Xulosa

Distributsiyada agentning savdosi faqat yarim hikoya. Qolgan yarmi yigʻilgan pul va mijozlar qarzining oʻzgarishi. Har bir mijozni bitta agentga biriktiring, har bir buyurtma va toʻlovni agent nomi bilan yozing, mijozga limit va muddat qoʻying, har dushanba uchta raqamni koʻring va bonusni yigʻilgan pulga bogʻlang. Shunda qaysi agent pul olib kelayotganini va qaysi biri faqat qarz koʻpaytirayotganini oy oxirida emas, har hafta bilasiz.

Bito bilan qanday boshlash mumkin

Agentlaringiz, mijozlaringiz va qarzlar hisobini sizning biznesingizga mos qanday sozlashni bepul konsultatsiyada birga koʻrib chiqamiz.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Mutaxassis agentlar hisobotini, mijoz limitlarini va haftalik koʻrikni sizning savdongiz misolida koʻrsatib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish

Startup Base
Startup Garage
Spot.uz
Uzdaily
Daryo.uz
The Times of Central Asia

Bito ERP orqali 2500+ mijozlar biznesini avtomatlashtirib, daromadini oshirishdi

Biz allaqachon qoʻshni Qozogʻiston, Tojikiston davlatlarida faoliyatni yoʻlga qoʻyib, biznesni avtomatlashtirishga yordam berib kelmoqdamiz

Bito ERP ni hoziroq sinab koʻring

12 oylik obuna oling + 3 oy bonus

Bito uchun 12 oylik obuna oling va 3 oylik obuna sizga bonus sifatida qoʻshib beriladi

Bonusni olish

Bepul konsultatsiyaga yozilish

Pastdagi formani toʻldiring va biz sizga aloqaga chiqamiz

Sayt reCAPTCHA bilan himoyalangan. Google’ning Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari amal qiladi.