Oziq-ovqat doʻkoni ombor hisobi: muddati oʻtgan tovarni kamaytirish

Sut, qatiq, kolbasa, non, shirinlik — oziq-ovqat doʻkonidagi tovarning katta qismi bir necha kun yoki bir necha hafta ichida sotilishi kerak. Muddati oʻtgan tovar javonda qolsa, bu ikki marta zarar: tovar puli yoʻqoladi va mijozning ishonchi pasayadi. Shuning uchunoziq-ovqat doʻkoni ombor hisobioddiy doʻkon hisobidan bitta muhim narsa bilan farq qiladi: unda faqat "qancha bor" emas, "qachongacha sotilishi kerak" degan savol ham bor.

Bu maqolada muddati oʻtgan tovar sabab boʻladigan yoʻqotishni kamaytirishning amaliy tartibini koʻrib chiqamiz: qabulda nimani tekshirish, javonga qanday terish, haftalik roʻyxatni qanday yuritish va yoʻqotishni qanday hisoblash.

Muddati oʻtgan tovar qancha pul oladi

Avval yoʻqotishni raqam bilan koʻring. Masalan, doʻkoningizning oylik savdosi 120 mln soʻm. Agar har oy 1,5 mln soʻmlik tovar muddati oʻtib tashlab yuborilsa, bu yiliga 18 mln soʻm. Oziq-ovqatda ustama kichik boʻlgani uchun bu summa koʻpincha bir-ikki oylik sof foydaga teng boʻladi.

Muammo shundaki, bu yoʻqotish odatda hech qayerda yozilmaydi. Tovar tashlanadi, lekin hisobda u "sotilmagan qoldiq" boʻlib qolaveradi. Natijada inventarizatsiyada farq chiqadi va sababini hech kim aniq ayta olmaydi. Inventarizatsiyani toʻgʻri oʻtkazish tartibi haqidabu maqoladabatafsil yozganmiz.

1. Qabulda muddatni tekshiring va yozing

Yoʻqotishning bir qismi tovar doʻkonga kirgan kuni boshlanadi. Yetkazib beruvchi muddati yaqinlashib qolgan tovarni olib kelsa va uni hech kim tekshirmasa, siz uni sotishga ulgurmaysiz.

— Har partiya qabulida yaroqlilik muddatini tekshiring.

— Tez buziladigan tovar uchun ichki qoida qoʻying: masalan, muddatining kamida uchdan ikki qismi qolgan tovar qabul qilinadi.

— Muddatni qabul hujjatiga yoki jadvalga yozing: tovar, miqdor, muddat.

— Qoidaga toʻgʻri kelmaydigan partiyani qaytaring yoki chegirma bilan qabul qilish haqida kelishing.

2. Javonga FEFO tartibida tering

FEFO — "birinchi muddati tugaydigan birinchi chiqadi" degan tartib. Yaʼni javonning old qismiga muddati eng yaqin tovar qoʻyiladi, yangi kelgan partiya esa orqaga. Koʻp doʻkonlarda buning aksi boʻladi: yangi partiya qulay boʻlgani uchun oldinga qoʻyiladi va eski tovar orqada qolib ketadi.

FEFO ishlashi uchun uni har bir xodimga tushuntiring va tovar terishni bir kishiga topshiring. Haftada bir marta javonni tekshirish ham shu odamning vazifasi boʻlsin.

3. Haftalik "muddati yaqin" roʻyxatini yuriting

Har hafta belgilangan kunda muddati 7 kun ichida tugaydigan tovarlar roʻyxatini tuzing. Roʻyxatda uchta ustun yetarli: tovar, miqdor, muddat.

Bu roʻyxat boʻyicha uchta qarordan birini qabul qiling:

1. Oldinga qoʻyish va sotuvchilarga taklif qilishni aytish.

2. Chegirma qilish: masalan, muddati 3 kun qolgan tovarga 20–30% chegirma.

3. Yetkazib beruvchi bilan qaytarish yoki almashtirish boʻyicha kelishish.

Chegirma qilishdan qoʻrqmang: tovarni 30% chegirma bilan sotish uni toʻliq tashlab yuborishdan yaxshiroq. Lekin chegirma foydaga qanday taʼsir qilishini hisoblab boring.

4. Tashlangan tovarni alohida hisobdan chiqaring

Muddati oʻtgan tovar tashlansa, uni darhol hisobdan alohida yozuv bilan chiqaring: sana, tovar, miqdor, tannarx boʻyicha summa. Shunda oy oxirida "yoʻqotish" degan aniq raqam boʻladi.

Bu raqamni har oy solishtiring. Agar biror tovar har oy roʻyxatda takrorlansa, muammo javonda emas, buyurtmada: siz uni kerakdan koʻp olyapsiz.

5. Buyurtmani sotuvga moslang

Muddati oʻtgan tovarning asosiy sababi — ortiqcha buyurtma. "Koʻproq olsam arzonroq" degan fikr tez buziladigan tovarda koʻpincha zarar bilan tugaydi.

— Har tovar boʻyicha oʻrtacha haftalik savdoni bilib oling.

— Buyurtmani shu savdoga va keyingi yetkazib berish kuniga qarab bering.

— Bayram va mavsumda sotuv oʻzgarishini oldindan hisobga oling.

Daftar yoki Excelʼda bu hisoblarni yuritish mumkin, lekin tovar soni bir necha yuzdan oshganda u ogʻirlashadi. Qachon dasturga oʻtish vaqti kelganinibu maqoladakoʻrib chiqqanmiz.

Koʻp uchraydigan xatolar

— Muddat faqat qabulda tekshiriladi, keyin hech kim qaramaydi.

— Tashlangan tovar hisobdan chiqarilmaydi, inventarizatsiyada "yoʻqolgan" boʻlib chiqadi.

— Chegirma kech qilinadi: muddat tugashiga bir kun qolganda.

— Hamma xodim tovar teradi, lekin hech kim javob bermaydi.

Xulosa

Muddati oʻtgan tovardan boʻladigan yoʻqotishni nolga tushirish qiyin, lekin uni ikki-uch barobar kamaytirish mumkin. Buning uchun beshta odat yetarli: qabulda muddatni tekshirish, FEFO tartibida terish, haftalik roʻyxat, tashlangan tovarni alohida yozish va buyurtmani sotuvga moslash. Bularni bir oy davomida qiling va oy oxirida yoʻqotish summasini oldingi oy bilan solishtiring.

Bito bilan qanday boshlash mumkin

Doʻkoningizda qoldiq va buyurtmani qanday sozlash mumkinligini bilmoqchi boʻlsangiz, Bito jamoasiga yozing. 2500 dan ortiq biznes Bitoʻdan foydalanadi.

👉 Telegram orqali bepul konsultatsiya olish. Menejer biznesingizga mos sozlamani koʻrsatib beradi.

👉 Tariflar va narxlarni koʻrish.